Spała to niewielka osada w Puszczy Pilickiej, w gminie Inowłódz (powiat tomaszowski, województwo łódzkie). Dla kibiców jest jednak przede wszystkim miejscem, w którym od dziesięcioleci przygotowują się polscy olimpijczycy – działa tu Centralny Ośrodek Sportu – Ośrodek Przygotowań Olimpijskich (COS OPO Spała). Pod adresem olimpijska.com.pl przez lata działał lokal „Olimpijska” przy ul. Mościckiego, do którego zaglądali zawodnicy trenujący w ośrodku – stąd nasza nazwa i sentyment do tego miejsca.
Od rezydencji carów do dożynek prezydenta Mościckiego
W XIX wieku lasy spalskie były terenem polowań carskich – w 1884 r. zbudowano tu drewniany pałacyk myśliwski, a z tamtych czasów zostały m.in. domy „Rogacz” i „Dzik”. Po odzyskaniu niepodległości Spała stała się letnią rezydencją prezydentów Rzeczypospolitej. Prezydent Ignacy Mościcki zapoczątkował tu ogólnopolskie dożynki (pierwsze w 1927 r.), a w 1928 r. sfinansował budowę stadionu. W tym samym roku do Spały trafił odlany w 1860 r. posąg żubra – do dziś symbol miejscowości. W lipcu 1935 r. odbył się tu Jubileuszowy Zlot Harcerstwa Polskiego; przy tej okazji stadion zyskał sektor rzutów i skocznię do skoku w dal, stając się obiektem lekkoatletycznym.
Jak powstał ośrodek olimpijski
Według historii ośrodka publikowanej przez COS w 1955 r. Spale powierzono rolę centrum przygotowań polskich lekkoatletów do igrzysk w Melbourne. Złoto Elżbiety Krzesińskiej i srebro Janusza Sidły w 1956 r., a potem świetne mistrzostwa Europy w Sztokholmie (1958) utrwaliły pozycję ośrodka. Kolejne lata to stała rozbudowa:
| Rok | Inwestycja |
|---|---|
| 1962 | pawilony mieszkalne, sauna, stołówka, gabinety lekarskie |
| 1971 | hala do treningu lekkoatletycznego ze 120-metrową bieżnią |
| 1988 | największa w Polsce hala lekkoatletyczna (ponad 5000 m², 200-metrowa bieżnia okólna) |
| 1991 | kryta 25-metrowa pływalnia z odnową biologiczną |
| 1999 i 2006 | internaty „Olimpijczyk” i „Champion” z zapleczem rehabilitacyjnym |
| 2014–2015 | przebudowa hali lekkoatletycznej i stadionu treningowego |
W hali OPO w latach 1990–2013 co roku rozgrywano halowe mistrzostwa Polski seniorów w lekkoatletyce. Szczegółową kronikę inwestycji znajdziesz na stronie historii ośrodka COS OPO Spała.
Kto trenuje w Spale
Ośrodek kojarzy się przede wszystkim z lekkoatletami i siatkarzami – w Spale od lat odbywają się zgrupowania reprezentacji Polski w siatkówce, działa tu też Szkoła Mistrzostwa Sportowego Polskiego Związku Piłki Siatkowej. Na obozy przyjeżdżają także zapaśnicy, judocy, pięściarze, kajakarze i zawodnicy wielu innych dyscyplin, a ośrodek ma zaplecze odnowy biologicznej z komorą kriogeniczną. O tym, jak wygląda codzienność kadrowiczów, piszemy w tekście Droga do podium: jak przygotowują się nasi olimpijczycy.
Co zobaczyć w Spale i okolicy
- Pomnik żubra – symbol Spały, przeniesiony tu w 1928 r.
- Drewniany kościół (dawna Kaplica Prezydentów RP) z 1923 r. w stylu zakopiańskim.
- Szaniec św. Huberta i ślady dawnej rezydencji – obrys fundamentów pałacyku.
- Schron kolejowy w Konewce – potężna budowla z czasów II wojny światowej.
- Dolina Pilicy – szlaki rowerowe i spływy kajakowe; o tym, jak zaplanować spływ, przeczytasz w artykule o spływach kajakowych Pilicą.
Najczęstsze pytania
Gdzie leży Spała?
W województwie łódzkim, ok. 7 km na zachód od Inowłodza i niedaleko Tomaszowa Mazowieckiego, przy drodze krajowej nr 48.
Czy można zwiedzić Ośrodek Przygotowań Olimpijskich?
Ośrodek służy przede wszystkim zgrupowaniom kadr i klubów; o możliwość korzystania z obiektów i noclegów najlepiej zapytać bezpośrednio w COS OPO Spała.
Dlaczego serwis nazywa się „Olimpijska”?
Pod tym adresem działała wcześniej strona lokalu „Olimpijska” w Spale, ozdobionego pamiątkami po polskich sportowcach. Dziś to niezależny portal o sporcie olimpijskim.
Zdjęcie główne: Park Prezydentów II Rzeczypospolitej w Spale z wieżą ciśnień. Fot. Śryż, Wikimedia Commons, CC0.
Jak oceniasz ten artykuł?
Nikt jeszcze nie ocenił tego tekstu – możesz być pierwszy.
Tekst został utworzony przy pomocy sztucznej inteligencji (modeli językowych).
