Pięć splecionych kół, znicz płonący przez całe igrzyska i łacińskie motto – symbole olimpijskie rozpoznaje niemal każdy. Większość z nich jest jednak młodsza niż same nowożytne igrzyska, które wystartowały w 1896 r. w Atenach. Poniżej zebraliśmy najważniejsze daty i znaczenie poszczególnych symboli.
Koła olimpijskie i flaga
Symbol pięciu kół zaprojektował w 1913 r. Pierre de Coubertin, twórca nowożytnego ruchu olimpijskiego. Koła w kolorach niebieskim, żółtym, czarnym, zielonym i czerwonym na białym tle miały wyrażać jedność kontynentów, a zestaw sześciu kolorów (z bielą) – pozwalać odtworzyć barwy flag wszystkich państw tamtej epoki. Flagę z kołami przygotowano na Kongres Olimpijski w 1914 r., ale z powodu wybuchu I wojny światowej na igrzyskach pojawiła się po raz pierwszy dopiero w 1920 r. w Antwerpii.
Ogień olimpijski i sztafeta z pochodnią
Symboliczny ogień zapłonął po raz pierwszy podczas igrzysk w Amsterdamie w 1928 r. – w misie na szczycie tzw. Wieży Maratońskiej przy stadionie. Sztafeta z pochodnią i ceremonia rozpalenia ognia w Olimpii to pomysł młodszy: wprowadzono je przed igrzyskami w Berlinie w 1936 r., a pierwsza ceremonia w Olimpii odbyła się 20 lipca 1936 r. Od tamtej pory ogień zapala się w Grecji promieniami słońca skupionymi w lustrze parabolicznym, a potem przenosi do miasta-gospodarza.
Motto olimpijskie
Przez większość historii mottem igrzysk były trzy łacińskie słowa „Citius, Altius, Fortius” – szybciej, wyżej, silniej. W 2021 r. Międzynarodowy Komitet Olimpijski dodał do nich słowo „Communiter” (razem), podkreślając znaczenie solidarności. Pełne motto brzmi dziś: „Citius, Altius, Fortius – Communiter”.
Przysięga olimpijska
Przysięgę w imieniu zawodników po raz pierwszy wygłoszono także w Antwerpii w 1920 r. Z czasem dołączyły do niej przysięgi sędziów i trenerów; obecnie składa się jedną wspólną przysięgę w imieniu zawodników, sędziów, trenerów i działaczy.
| Symbol | Kiedy powstał | Pierwszy raz na igrzyskach |
|---|---|---|
| Koła olimpijskie | 1913 | 1920, Antwerpia (na fladze) |
| Flaga olimpijska | 1914 | 1920, Antwerpia |
| Ogień olimpijski | – | 1928, Amsterdam |
| Sztafeta z pochodnią | 1936 | 1936, Berlin |
| Słowo „Communiter” w motcie | 2021 | 2021, Tokio |
Więcej o pochodzeniu symboli przeczytasz w opracowaniu Olympic symbols. O tym, jak zmieniały się rekordy na kolejnych igrzyskach, piszemy w tekście Historia rekordów igrzysk, a o najlepszych zimowych igrzyskach Polaków – w artykule o Soczi 2014.
Najczęstsze pytania
Co oznaczają koła olimpijskie?
Jedność pięciu zamieszkanych kontynentów i spotkanie sportowców z całego świata. Żaden kolor nie jest przypisany do konkretnego kontynentu.
Kiedy pierwszy raz zapłonął ogień olimpijski?
Podczas igrzysk w Amsterdamie w 1928 r.; sztafetę z pochodnią wprowadzono w 1936 r.
Jak brzmi motto olimpijskie?
„Citius, Altius, Fortius – Communiter”, czyli „Szybciej, wyżej, silniej – razem”.
Zdjęcie główne: Koła olimpijskie na wieży Eiffla w 2024 r.. Fot. Ibex73, Wikimedia Commons, CC BY 4.0.
Jak oceniasz ten artykuł?
Nikt jeszcze nie ocenił tego tekstu – możesz być pierwszy.
Tekst został utworzony przy pomocy sztucznej inteligencji (modeli językowych).